«En cadea sen prijon», análise dun silencio

Na nosa liña de opinión crítica acerca das diferentes cuestións que xiran en torno ó patrimonio cultural da comarca ferrolá, hoxe queríamos falar dunha publicación en torno a un notable descubrimento que seica pasou desapercibido á meirande parte da nosa comunidade.

A publicación en cuestión é `En cadea sen prijon´, volume editado pola Xunta no ano 2013 e que recolle un total de vinte e tres poemas pertencentes á lírica galega postrobadoresca analizados polo profesor Henrique Monteagudo. A importancia desta obra que nos achega ós derradeiros intres da produción escrita da lingua, previos ós chamados `Séculos Escuros´, radica na súa localización na nosa bisbarra durante o século XV.

En efecto, a vinculación de ditos poemas a documentos notariais escritos na vila de Ferrol, as mencións dalgúns membros da casa de Andrade e a ascendencia da propietaria do arquivo onde se localizaron, permítennos mesmo establecer unha posible vinculación có entorno de Santa Uxía de Mandiá. Segundo declarou o profesor Monteagudo para o periódico `El País´ o 30 de abril de 2013, estes escritos teñen unha importancia moi considerable á hora de repensar cal foi o final da tradición poética medieval en Galicia; o que é máis, é un tipo de composición que vai estar en tódalas antoloxías da literatura galega. En definitiva, trátanse dun auténtico tesouro cultural que nos axudan a reconstruír unha parte salientable da nosa historia.

Unha vez feita esta descrición sobre o seu contido, adscrición e importancia; cabe preguntarmos: por que esta publicación non tivo unha especial incidencia na nosa comarca?. Baste dicir que, por exemplo, o exemplar en préstamo que estamos a ler da Biblioteca Municipal de Ferrol levaba tres anos dende a última vez que o levaron para a casa. Consideramos, así pois, que, en primeiro lugar, estamos sendo testemuñas dunha proba evidente dun desleixamento no referente á cultura, sexa galega ou castelá, que leva a ignorar a relevancia que posúen certos fitos para a comprensión do noso encaixe social a día de hoxe.

En segundo lugar, que non por iso menos importante, albíscase unha escaseza no interese pola lectura; en especial por aquela que semella ter unha dificultade aparente maior do que en realidade é.

E, en terceiro, retornando cara o entorno máis inmediato, unha subestimación do Ferrol previo á cidade ilustrada do arsenal. No romanticismo que temos xerado en torno a cidade dos séculos XVIII-XX, moi vinculado á grande historia militar española, esquecémonos moitas veces doutros paradigmas, mesmo os insertos nos séculos mencionados, que dan outra dimensión á nosa historia e que, guste ou non, están dentro da nosa conformación coma cidadáns desta bisbarra. Entre estes aspectos ten cabida unha cultura galega propia do noso entorno e que leva aquí dende fai séculos.

Pode ser por este esquecemento que moitos de nós non tivéramos ouvido falar ate fai pouco de `En cadea sen prijon´.

A modo de conclusión, invitamos ós nosos lectores/seguidores a que, se teñen a curiosidade e a oportunidade, bótenlle unha ollada á dita obra, que, coma dixéramos, está dispoñible na biblioteca da Praza de España. Boa lectura!

Lea también

Concurso de piano

Julia Mª Dopico Vale “Todo es posible con el piano, aún cuando parezca imposible o …