Lenda da chegada da arca do dioivo a Noia e orixe do topónimo

José Fonte Sardiña

Conta o Libro da Xénese que, “vendo Deus que a maldade do home na terra era moi grande e que todos os pensamentos do seu corazón tendían decote ao mal […], lle dixo a Noé […]: Vou exterminalos a todos eles xuntamente coa terra. Fai unha arca de madeiras resinosas, divídea en compartimentos e calafatéaa con pez por dentro e por fóra […]. Eu vou guindar contra o mundo un dioivo para destruír baixo o ceo canta carne conserve un hálito vital e todo o que hai sobre a terra morrerá. Porén, establecerei contigo a miña alianza. Entrarás ti e mais os teus tres fillos e tamén as vosas mulleres.
De todos os seres vivos meterás na arca dous individuos de cada especie, macho e
femia, para que se salven contigo […]. Así o fixo Noé, consonte Deus lle mandou […] [Entrada de animais na arca de Noé, de Michiel Coxcie].

Irromperon todas as fontes do abismo e abríronse as fervenzas do ceo. E a choiva caeu sobre a terra durante corenta días e outras tantas noites  […] e as augas, sempre en crecida, levantaron a arca que aboiaba sobre elas […] e chegaron a cubrir mesmo os montes máis altos que había baixo o ceo […]. Todos os seres vivos foron exterminados[…]. Unicamente quedaron Noé e os que estaban con el na arca […] [O dioivo universal, de Miguel Anxo, Capela Sixtina].

E Deus fixo pasar un vento sobre a terra e baixaron as augas, pecháronse as fontes doabismo e as fervenzas do ceo e deixou de chover […]. A arca quedou ancorada sobre osmontes de Ararat […]. Noé soltou unha pomba fóra da arca, que, pola tardiña, regresou,traendo no seu peteiro unha poliña de oliveira. Soubo así Noé que as augas xa nonasolagaban a superficie da terra […]. Daquela, Deus faloulle a Noé e díxolle: Saíde da arca ti, os teus fillos e as vosas mulleres. Deixa marchar tamén a todos os animais que están contigo […]. Enchede a terra, procreade e multiplicádevos sobre ela” [tomado e traducido do Libro da Xénese, 6-8] [Pomba da paz, de Picasso].

Malia que os filólogos discuten sobre a orixe ben protoindoeuropea (noega, que
significaría Nova ou Vilanova) ben paleoindoeuropea (do hidrónimo neigw, prefixo que fai referencia ao verbo lavar) do topónimo Noia, a lenda fala de que foi debido a que pola súa ría entrou a arca de Noé, que fundou alí, no lugar da Barquiña, a vila onde quería quedar e na que sementou unha viña. Conta o Libro da Xénese, 9, 20-22, que Noé bebeu do seu viño, emborrachouse e quedou durmido, medio espido, na súa tenda e que os seus fillos, Sem e Jafet, colleron un manto e cubriron con el ao seu pai. Logo, di a lenda que Noé decidiu poñerlle á vila o nome de Noela, a filla de Jafet, e, co paso dos séculos e a evolución natural da lingua, aquel lugar, bieito pola man de Deus, acabou chamándose Noia.

Así pois, ese é o motivo polo que no escudo da vila están a arca de Noé e a pomba
bíblica coa poliña de oliveira no peteiro, que poden verse tamén no arco da porta do
Hospicio, do século XVI, a máis antiga representación coñecida do símbolo do concello[Escudo de Noia e Miniatura do Tombo A da Catedral de Santiago].

O rei Fernando II de León trasladou, no ano 1168, a vila de Noia ao lugar que hoxe
ocupa. Aquí viviu anos de esplendor na Idade Media dos que nos quedan fermosas
pegadas como as igrexas de San Martiño e de Santa María a Nova. A Ponte Nafonso,
que viu nacer e medrar, no municipio de Noia, á miña amiga Mary Dosil, que me
animou a contar esta lenda, foi tamén gabada en 1550 polo licenciado Bartolomé
Sagrario de Molina na súa Descripcion del Reyno de Galizia.

Lea también

¿Para qué queremos un alcalde?

Enrique Barrera Beitia La Ley de Régimen Local obliga a los concellos a cumplir determinadas …

Deja un comentario

Tu dirección de correo electrónico no será publicada. Los campos obligatorios están marcados con *